Οι ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ για την ΕΥΡΩΠΗ του ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
Σχέδιο πρότασης για τον προσυνεδριακό διάλογο στο ΠΑΣΟΚ προς τα μέλη και τους φίλους του Κινήματος έχει δοθεί στη δημοσιότητα, προκαλώντας το ενδιαφέρον.
Το σχέδιο πρότασης περιλαμβάνει πολλές επιμέρους προτάσεις. Θα αναφερθούμε σήμερα, στην πρόταση που φέρει τον τίτλο: Οι ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ για την ΕΥΡΩΠΗ του ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ.
Ολόκληρο το σχετικό κείμενο έχει ως εξής:
Η Ευρώπη της κρίσης
Το σχέδιο πρότασης περιλαμβάνει πολλές επιμέρους προτάσεις. Θα αναφερθούμε σήμερα, στην πρόταση που φέρει τον τίτλο: Οι ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ για την ΕΥΡΩΠΗ του ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ.
Ολόκληρο το σχετικό κείμενο έχει ως εξής:
Η Ευρώπη της κρίσης
Η Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται στο μέσο μιας βαθιάς πολύπλευρης κρίσης, παρά την απομάκρυνση των άμεσων απειλών για τη συνοχή της και τα πρώτα σημάδια σταθεροποίησης των Αγορών.
Είναι κρίση χρηματοπιστωτική, οικονομική, κοινωνική αλλά και πολιτική –κρίση αντιπροσώπευσης και δημοκρατίας.
Είναι κρίση του ίδιου του ευρωπαϊκού οράματος και σχεδίου, καθώς μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, τόσο στο Νότο όσο και στο Βορρά, είναι από επιφυλακτικό έως αρνητικό απέναντι στην Ευρώπη και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Στα μάτια των ευρωπαίων πολιτών, το ευρώ από εργαλείο ευημερίας μετατράπηκε σε αιτία λιτότητας και απώλειας εισοδήματος.
Ευθύνες για την κρίση υπάρχουν σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο:
-Η κρίση δεν ξεκίνησε από την Ευρώπη αλλά από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ως παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, αποτέλεσμα της ανεπαρκούς ρύθμισης και εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα και της «τυφλής εμπιστοσύνης» στις δυνάμεις των Αγορών.
Η κρίση δεν είναι ουδέτερη, δεν είναι «τεχνικής φύσεως». Είναι αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης αντίληψης για το ρόλο των αγορών στις σύγχρονες κοινωνίες, για το ρόλο της πολιτικής και της κοινωνίας για την κυριαρχία των αγορών επί της Πολιτικής και της Κοινωνίας.
-Η χρηματοπιστωτική κρίση κλόνισε συθέμελα την ευρωζώνη εξαιτίας των σοβαρών θεσμικών ελλειμμάτων και ανεπαρκειών στην αρχιτεκτονική της ΟΝΕ αλλά και των σοβαρών «πολιτικών ελλειμμάτων» της συντηρητικής πλειοψηφίας της Ευρώπης στη διαχείρισή της.
-Ευθύνες υπάρχουν και σε εθνικό επίπεδο, καθώς η εφαρμογή ανεύθυνων δημοσιονομικών πολιτικών, η υπερβολική εξάρτηση από το δανεισμό για την κάλυψη τρεχουσών αναγκών και η αναβλητικότητα στην εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την ουσιαστική και βιώσιμη σύγκλιση και προσαρμογή στην ευρωζώνη κατέστησαν την Ελλάδα και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου περισσότερο ευάλωτες.
Η Ευρώπη σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Η κρίση ανέδειξε τα όρια του σημερινού θεσμικού οικοδομήματος αλλά και την απουσία ενός σαφούς προσανατολισμού και οράματος για το μέλλον. Απέδειξε ότι η επικράτηση του «διακυβερνητισμού» -που εκ των πραγμάτων προκρίνει και ευνοεί το «δίκαιο του ισχυρού»- λόγω των εμμονών της σημερινής συντηρητικής πλειοψηφίας, εκτρέφει τους εθνικούς εγωϊσμούς, οδηγεί σε θεσμική ανισορροπία και τελικά υπονομεύει ευθέως την ενοποιητική διαδικασία.
Οι κυρίαρχες συντηρητικές αντιλήψεις οδηγούν στην Ευρώπη των ισχυρών κρατών με ΑΑΑ, στην απόλυτη κυριαρχία των αγορών και στη δημιουργία ενός νέου αόρατου αλλά ισχυρού τείχους μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών. Του τείχους των αξιολογήσεων της δημοσιονομικής πειθαρχίας που χωρίζει τα ευρωπαϊκά κράτη μεταξύ του πλούσιου Βορρά και του φτωχού Νότου. Αυτή είναι η επιλογή της ευρωπαϊκής συντηρητικής παράταξης που προσλαμβάνει και χαρακτηριστικά μειωμένης εθνικής κυριαρχίας στις «φτωχές χώρες», μέσω του κανόνα της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Σήμερα, η Ευρώπη είτε θα αξιοποιήσει τα διδάγματα της κρίσης, διορθώνοντας τις πολύπλευρες ανισορροπίες της και κάνοντας ένα ποιοτικό άλμα προς τα μπρος είτε θα οδηγηθεί σε μια διαδικασία σταδιακής αποσύνθεσης.
Για την Ενωμένη Ευρώπη της ανάπτυξης της συνοχής και της αλληλεγγύης στην υπηρεσία των πολιτών της.
Η δική μας Ευρώπη, η Ευρώπη των σοσιαλδημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων, δεν είναι μια Ευρώπη με «ιδιοκτήτες και ενοικιαστές». Το δικό μας όραμα είναι να οικοδομήσουμε μια Ευρώπη όπου όλοι οι πολίτες της –στην ανατολή, τη δύση, το νότο και το βορρά-θα είναι «συν-ιδιοκτήτες».
Οι Συνθήκες για την ίδρυση και λειτουργία της Ένωσης ορίζουν την προώθηση της ισόρροπης οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας ως θεμελιώδεις στόχους της ΟΝΕ.
Στην πράξη οι στόχοι αυτοί υποβαθμίστηκαν υπέρ μιας μονομερούς έμφασης στη «σταθερότητα των τιμών» και τη «δημοσιονομική πειθαρχία».
Η κρίση και η διαχείρισή της από τη συντηρητική πλειοψηφία της Ευρώπης έφερε στο προσκήνιο τα αδιέξοδα αυτής της προσέγγισης.
Απέδειξε ότι, ακόμα και οι στόχοι της «σταθερότητας των τιμών» και της «δημοσιονομικής υπευθυνότητας» - ουσιώδεις για τη συνοχή, τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα της ΟΝΕ- αποσταθεροποιούνται και απειλούνται όταν ανάγονται σε μοναδικές και απόλυτες προτεραιότητες.
Κατέδειξε ότι, χωρίς έναν ισχυρό οικονομικό και κοινωνικό πυλώνα, που να περιορίζει και να καταπολεμά τις μακρο-οικονομικές ανισορροπίες και ανισότητες, η βιωσιμότητα της ΟΝΕ δεν μπορεί να θεωρείται εξασφαλισμένη.
Το βασικό συμπέρασμα από την κρίση της ευρωζώνης είναι ότι η νομισματική ένωση, χωρίς οικονομική και κοινωνική ενσωμάτωση, είναι ασταθής, κοινωνικά άδικη και οπισθοδρομική, ευάλωτη σε εξωτερικούς κινδύνους (όπως η χρηματοπιστωτική κρίση) και τελικά ΑΣΥΜΒΑΤΗ με τους ίδιους τους στόχους και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια Οικονομική και Νομισματική Ένωση της ανάπτυξης, της σταθερότητας, της συνοχής και της δημοκρατικής λογοδοσίας.
α.Ισχυρός Κοινωνικός Πυλώνας
Η απουσία αποτελεσματικής κοινωνικής διακυβέρνησης οδήγησε σε ενίσχυση του κοινωνικού αποκλεισμού και σε διεύρυνση των ανισοτήτων, με αποτέλεσμα το βάρος των περιοριστικών πολιτικών σε δύσκολους καιρούς να πέφτει στους ώμους των λιγότερο προνομιούχων.
Σήμερα, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι η οικονομική και η κοινωνική πρόοδος είναι αλληλένδετες και αναγνωρίζεται ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στο παγκόσμιο επίπεδο εξαρτάται από το κοινωνικό της μοντέλο.
Σήμερα, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προχωρήσει προκρίνοντας έναν ιδιότυπο ανταγωνισμό – που εντάθηκε επικίνδυνα στη διάρκεια της κρίσης- μεταξύ των κρατών-μελών, γύρω από την επίτευξη του ελάχιστου κοινού κοινωνικού παρανομαστή.
Σήμερα, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρχει κοινή οικονομική πορεία χωρίς τη διασφάλιση ενός κοινού παρονομαστή εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.
Το δικό μας όραμα για την ΟΝΕ περιλαμβάνει ένα Κοινωνικό Σύμφωνο για την Ευρώπη που να διασφαλίζει:
-κοινά μίνιμουμ στάνταρς, εγγυημένα για όλους τους πολίτες (όπως αξιοπρεπείς δημόσιες υπηρεσίες, προστασία θεμελιωδών εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων, ελάχιστο επίπεδο κοινωνικής προστασίας, ίση αμοιβή για ίση απασχόληση).
-Διασφάλιση ισοτιμίας ανάμεσα στους κοινωνικούς και τους οικονομικούς στόχους, μέσω νέων μηχανισμών διακυβέρνησης, που θα χρησιμοποιούν κοινωνικούς δείκτες και δεσμευτικούς στόχους, με κυρώσεις στα κράτη-μέλη που δεν θα συμμορφώνονται.
β.ΟΝΕ για την ανάπτυξη, την απασχόληση και την πραγματική οικονομική σύγκλιση
Μια από τις βασικές αστοχίες της Ένωσης στη διαχείριση της κρίσης ήταν το ότι οι βίαιες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες έπληξαν την ανάπτυξη και βύθισαν ορισμένα κράτη-μέλη -όπως η Ελλάδα-στην ύφεση, διευρύνοντας έτσι το δημοσιονομικό έλλειμμα και δυσχεραίνοντας την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.
Υποστηρίζουμε:
-τη μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, με την εισαγωγή ενός Χρυσού Κανόνα για την προστασία των δημόσιων επενδύσεων.
-την εισαγωγή μιας ρήτρας «εξαιρετικών περιστάσεων» στους δημοσιονομικούς κανόνες, που να επιτρέπουν μια κάποια ευελιξία στην τήρηση του ορίου του 3% για το δημοσιονομικό έλλειμμα σε περιόδους οικονομικής κρίσης.
-τη δημιουργία ενός αντι-κυκλικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, που να χρηματοδοτείται από ίδιους πόρους και να έχει τη δυνατότητα να εκδίδει ομόλογα για να χρηματοδοτεί παραγωγικές επενδύσεις.
-τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης των κρατών, με μείωση των εσωτερικών διαφοροποιήσεων στο κόστος δανεισμού των χωρών της Ευρωζώνης με την ανάπτυξη εργαλείων και μηχανισμών αμοιβαίας διαχείρισης του δημοσίου χρέους (π.χ. τη θέσπιση συγκεκριμένου και δεσμευτικού «Οδικού Χάρτη» για την έκδοση ευρω-ομολόγων, με εγγυήσεις για να αντιμετωπίζεται ο «ηθικός κίνδυνος»).
-την ενσωμάτωση του Συμφώνου Ανάπτυξης (που υιοθετήθηκε τον περασμένο Ιούνιο) στην κοινοτική νομοθεσία και την αξιοποίησή του, μαζί με τους μηχανισμούς του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου (για τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των δημοσιονομικών και οικονομικών πολιτικών) για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα οι μακρο-οικονομικές ανισορροπίες.
Στο πλαίσιο αυτό υποστηρίζουμε ότι οι στόχοι για την καταπολέμηση της φτώχειας, για την αύξηση των κονδυλίων για έρευνα και καινοτομία και για διόρθωση τομεακών ελλειμμάτων ή πλεονασμάτων, πρέπει να αποκτήσουν δεσμευτικό χαρακτήρα.
-την ανάδειξη της πραγματικής οικονομικής σύγκλισης μεταξύ των περιφερειών σε κεντρικό στόχο της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής και την αξιοποίηση της διαδικασίας του Εξαμήνου για την ενίσχυση των αυτόματων σταθεροποιητών της οικονομίας, ως ασφαλιστική δικλείδα κατά του πληθωρισμού αλλά και του αποπληθωρισμού.
-την προώθηση κοινών πολιτικών κι έναν μεγαλύτερο συντονισμό στην φορολογική πολιτική, ειδικά στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, αλλά και του εξοντωτικού φορολογικού ανταγωνισμού και του φορολογικού dumping.
-τη διαμόρφωση ενός φιλόδοξου Ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, κατά κύριο λόγο επενδυτικού, με σημαντική αύξηση του συστήματος των «ιδίων πόρων».
-την προώθηση μιας νέας βιομηχανικής πολιτικής με έμφαση στην ανάγκη δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, αλλά και της περιβαλλοντικής αειφορίας.
γ.Ένα χρηματοπιστωτικό τομέα στην υπηρεσία της πραγματικής Οικονομίας.
Η κρίση στον χρηματοπιστωτικό τομέα ήταν αποτέλεσμα της αδιαφάνειας, της απορρύθμισης και των πρακτικών που επιβραβεύουν το γρήγορο κέρδος και όχι τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας από την πραγματική οικονομία.
Η θέσπιση κανόνων για τον χρηματοπιστωτικό τομέα είναι πάνω απ' όλα ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Για να επιστρέψει στην πρωταρχική του λειτουργία, την χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και για να μην χρειαστεί να πληρώσουν οι πολίτες ξανά για τη σωτηρία τραπεζών.
Η προσπάθεια αυτή έχει ήδη ξεκινήσει στην Ευρώπη, με πρωταγωνιστικό ρόλο των σοσιαλδημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων:
-Θεσπίστηκαν νέοι αυστηροί κανόνες για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα και για τα κερδοσκοπικά hedge funds. Μπαίνουν κανόνες που περιορίζουν σημαντικά την 'παντοδυναμία' των οίκων αξιολόγησης. Θεσπίζεται, με πρωταγωνιστικό ρόλο του ΠΑΣΟΚ, ο φόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών από τα πρώτα 11 κράτη-μέλη. Δρομολογείται ένα ιστορικής σημασίας βήμα, η «Τραπεζική Ένωση».
Τα βήματα που έγιναν είναι σημαντικά αλλά απομένουν πολλά να γίνουν για έναν χρηματοπιστωτικό τομέα στην υπηρεσία της πραγματικής οικονομίας.
Αγωνιζόμαστε για:
-Έναν Ενιαίο Μηχανισμό Εποπτείας, υπεύθυνο για όλες τις τράπεζες στην ΕΕ, που να λειτουργήσει το συντομότερο δυνατό ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία απευθείας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών από τον ΕΜΣ (Ενιαίο Μηχανισμό Στήριξης).
-Ένα ισχυρό πλαίσιο σε πρώτη φάση και σε δεύτερη φάση έναν ενιαίο Μηχανισμό Εγγύησης καταθέσεων, που να καλύπτει όλους τους πολίτες της ΕΕ
-Έναν ισχυρό μηχανισμό εκκαθάρισης τραπεζών και ένα ευρωπαϊκό ταμείο εκκαθάρισης ώστε να μη χρειαστεί ξανά οι κρατικοί προϋπολογισμοί και οι φορολογούμενοι να επωμισθούν το κόστος των αποτυχιών του ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
-Διαχωρισμό των επενδυτικών από τις εμπορικές δραστηριότητες στις τράπεζες.
δ.Ενίσχυση της Δημοκρατικής Νομιμοποίησης
Καμία πολιτική και κανένα όραμα για την Ευρώπη δεν μπορεί αν γίνει πραγματικότητα αν δεν είναι ένα όραμα που το μοιράζονται και το εγκρίνουν οι πολίτες της.
Η συμμετοχή των πολιτών είναι ο μόνος τρόπος το εγχείρημα της Ευρώπης να έχει όχι μόνο την αναγκαία δημοκρατική νομιμοποίηση αλλά και οποιαδήποτε υπόσταση.
Το «έλλειμμα δημοκρατίας» που προϋπήρχε της κρίσης, διευρύνθηκε και επιδεινώθηκε σημαντικά εξαιτίας της.
Η ευρωπαϊκή συντηρητική πλειοψηφία αφοσιώθηκε στην προσπάθεια ανάκτησης της εμπιστοσύνης των Αγορών με αποτέλεσμα η Ευρώπη να χάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών!
Η κρίση μας δίδαξε ότι χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη. Αλλά μας δίδαξε επίσης ότι η πορεία εμβάθυνσης και ολοκλήρωσης δεν μπορεί να είναι επιτυχής ως μια διαδικασία «από πάνω προς τα κάτω» αλλά μόνον εάν οικοδομήσουμε μια Ευρώπη «από τους πολίτες για τους πολίτες». Σε αυτό το πλαίσιο υποστηρίζουμε:
-την αποκατάσταση και ενίσχυση της δημοκρατικής λογοδοσίας σε όλα τα επίπεδα
-είτε μιλάμε για τράπεζες και χρηματοπιστωτικούς θεσμούς, είτε μιλάμε για τη δημοσιονομική διαχείριση, τον Ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και τις κοινωνικές πολιτικές.
-την ενίσχυση του ρόλου των Εθνικών Κοινοβουλίων και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διαμόρφωση και την παρακολούθηση της υλοποίησης των
πολιτικών.
-τη διαμόρφωση ειδικών διαδικασιών για την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την έγκριση των πολιτικών που αφορούν αποκλειστικά στην Ευρωζώνη και λαμβάνονται από το Eurogroup.
-τη δημιουργία μηχανισμών και διαδικασιών δημοκρατικού ελέγχου και λογοδοσίας της/των Τρόικα.
Οι κυρίαρχες συντηρητικές αντιλήψεις οδηγούν στην Ευρώπη των ισχυρών κρατών με ΑΑΑ, στην απόλυτη κυριαρχία των αγορών και στη δημιουργία ενός νέου αόρατου αλλά ισχυρού τείχους μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών. Του τείχους των αξιολογήσεων της δημοσιονομικής πειθαρχίας που χωρίζει τα ευρωπαϊκά κράτη μεταξύ του πλούσιου Βορρά και του φτωχού Νότου. Αυτή είναι η επιλογή της ευρωπαϊκής συντηρητικής παράταξης που προσλαμβάνει και χαρακτηριστικά μειωμένης εθνικής κυριαρχίας στις «φτωχές χώρες», μέσω του κανόνα της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Σήμερα, η Ευρώπη είτε θα αξιοποιήσει τα διδάγματα της κρίσης, διορθώνοντας τις πολύπλευρες ανισορροπίες της και κάνοντας ένα ποιοτικό άλμα προς τα μπρος είτε θα οδηγηθεί σε μια διαδικασία σταδιακής αποσύνθεσης.
Για την Ενωμένη Ευρώπη της ανάπτυξης της συνοχής και της αλληλεγγύης στην υπηρεσία των πολιτών της.
Η δική μας Ευρώπη, η Ευρώπη των σοσιαλδημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων, δεν είναι μια Ευρώπη με «ιδιοκτήτες και ενοικιαστές». Το δικό μας όραμα είναι να οικοδομήσουμε μια Ευρώπη όπου όλοι οι πολίτες της –στην ανατολή, τη δύση, το νότο και το βορρά-θα είναι «συν-ιδιοκτήτες».
Οι Συνθήκες για την ίδρυση και λειτουργία της Ένωσης ορίζουν την προώθηση της ισόρροπης οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας ως θεμελιώδεις στόχους της ΟΝΕ.
Στην πράξη οι στόχοι αυτοί υποβαθμίστηκαν υπέρ μιας μονομερούς έμφασης στη «σταθερότητα των τιμών» και τη «δημοσιονομική πειθαρχία».
Η κρίση και η διαχείρισή της από τη συντηρητική πλειοψηφία της Ευρώπης έφερε στο προσκήνιο τα αδιέξοδα αυτής της προσέγγισης.
Απέδειξε ότι, ακόμα και οι στόχοι της «σταθερότητας των τιμών» και της «δημοσιονομικής υπευθυνότητας» - ουσιώδεις για τη συνοχή, τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα της ΟΝΕ- αποσταθεροποιούνται και απειλούνται όταν ανάγονται σε μοναδικές και απόλυτες προτεραιότητες.
Κατέδειξε ότι, χωρίς έναν ισχυρό οικονομικό και κοινωνικό πυλώνα, που να περιορίζει και να καταπολεμά τις μακρο-οικονομικές ανισορροπίες και ανισότητες, η βιωσιμότητα της ΟΝΕ δεν μπορεί να θεωρείται εξασφαλισμένη.
Το βασικό συμπέρασμα από την κρίση της ευρωζώνης είναι ότι η νομισματική ένωση, χωρίς οικονομική και κοινωνική ενσωμάτωση, είναι ασταθής, κοινωνικά άδικη και οπισθοδρομική, ευάλωτη σε εξωτερικούς κινδύνους (όπως η χρηματοπιστωτική κρίση) και τελικά ΑΣΥΜΒΑΤΗ με τους ίδιους τους στόχους και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια Οικονομική και Νομισματική Ένωση της ανάπτυξης, της σταθερότητας, της συνοχής και της δημοκρατικής λογοδοσίας.
α.Ισχυρός Κοινωνικός Πυλώνας
Η απουσία αποτελεσματικής κοινωνικής διακυβέρνησης οδήγησε σε ενίσχυση του κοινωνικού αποκλεισμού και σε διεύρυνση των ανισοτήτων, με αποτέλεσμα το βάρος των περιοριστικών πολιτικών σε δύσκολους καιρούς να πέφτει στους ώμους των λιγότερο προνομιούχων.
Σήμερα, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι η οικονομική και η κοινωνική πρόοδος είναι αλληλένδετες και αναγνωρίζεται ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στο παγκόσμιο επίπεδο εξαρτάται από το κοινωνικό της μοντέλο.
Σήμερα, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προχωρήσει προκρίνοντας έναν ιδιότυπο ανταγωνισμό – που εντάθηκε επικίνδυνα στη διάρκεια της κρίσης- μεταξύ των κρατών-μελών, γύρω από την επίτευξη του ελάχιστου κοινού κοινωνικού παρανομαστή.
Σήμερα, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρχει κοινή οικονομική πορεία χωρίς τη διασφάλιση ενός κοινού παρονομαστή εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.
Το δικό μας όραμα για την ΟΝΕ περιλαμβάνει ένα Κοινωνικό Σύμφωνο για την Ευρώπη που να διασφαλίζει:
-κοινά μίνιμουμ στάνταρς, εγγυημένα για όλους τους πολίτες (όπως αξιοπρεπείς δημόσιες υπηρεσίες, προστασία θεμελιωδών εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων, ελάχιστο επίπεδο κοινωνικής προστασίας, ίση αμοιβή για ίση απασχόληση).
-Διασφάλιση ισοτιμίας ανάμεσα στους κοινωνικούς και τους οικονομικούς στόχους, μέσω νέων μηχανισμών διακυβέρνησης, που θα χρησιμοποιούν κοινωνικούς δείκτες και δεσμευτικούς στόχους, με κυρώσεις στα κράτη-μέλη που δεν θα συμμορφώνονται.
β.ΟΝΕ για την ανάπτυξη, την απασχόληση και την πραγματική οικονομική σύγκλιση
Μια από τις βασικές αστοχίες της Ένωσης στη διαχείριση της κρίσης ήταν το ότι οι βίαιες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες έπληξαν την ανάπτυξη και βύθισαν ορισμένα κράτη-μέλη -όπως η Ελλάδα-στην ύφεση, διευρύνοντας έτσι το δημοσιονομικό έλλειμμα και δυσχεραίνοντας την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.
Υποστηρίζουμε:
-τη μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, με την εισαγωγή ενός Χρυσού Κανόνα για την προστασία των δημόσιων επενδύσεων.
-την εισαγωγή μιας ρήτρας «εξαιρετικών περιστάσεων» στους δημοσιονομικούς κανόνες, που να επιτρέπουν μια κάποια ευελιξία στην τήρηση του ορίου του 3% για το δημοσιονομικό έλλειμμα σε περιόδους οικονομικής κρίσης.
-τη δημιουργία ενός αντι-κυκλικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, που να χρηματοδοτείται από ίδιους πόρους και να έχει τη δυνατότητα να εκδίδει ομόλογα για να χρηματοδοτεί παραγωγικές επενδύσεις.
-τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης των κρατών, με μείωση των εσωτερικών διαφοροποιήσεων στο κόστος δανεισμού των χωρών της Ευρωζώνης με την ανάπτυξη εργαλείων και μηχανισμών αμοιβαίας διαχείρισης του δημοσίου χρέους (π.χ. τη θέσπιση συγκεκριμένου και δεσμευτικού «Οδικού Χάρτη» για την έκδοση ευρω-ομολόγων, με εγγυήσεις για να αντιμετωπίζεται ο «ηθικός κίνδυνος»).
-την ενσωμάτωση του Συμφώνου Ανάπτυξης (που υιοθετήθηκε τον περασμένο Ιούνιο) στην κοινοτική νομοθεσία και την αξιοποίησή του, μαζί με τους μηχανισμούς του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου (για τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των δημοσιονομικών και οικονομικών πολιτικών) για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα οι μακρο-οικονομικές ανισορροπίες.
Στο πλαίσιο αυτό υποστηρίζουμε ότι οι στόχοι για την καταπολέμηση της φτώχειας, για την αύξηση των κονδυλίων για έρευνα και καινοτομία και για διόρθωση τομεακών ελλειμμάτων ή πλεονασμάτων, πρέπει να αποκτήσουν δεσμευτικό χαρακτήρα.
-την ανάδειξη της πραγματικής οικονομικής σύγκλισης μεταξύ των περιφερειών σε κεντρικό στόχο της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής και την αξιοποίηση της διαδικασίας του Εξαμήνου για την ενίσχυση των αυτόματων σταθεροποιητών της οικονομίας, ως ασφαλιστική δικλείδα κατά του πληθωρισμού αλλά και του αποπληθωρισμού.
-την προώθηση κοινών πολιτικών κι έναν μεγαλύτερο συντονισμό στην φορολογική πολιτική, ειδικά στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, αλλά και του εξοντωτικού φορολογικού ανταγωνισμού και του φορολογικού dumping.
-τη διαμόρφωση ενός φιλόδοξου Ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, κατά κύριο λόγο επενδυτικού, με σημαντική αύξηση του συστήματος των «ιδίων πόρων».
-την προώθηση μιας νέας βιομηχανικής πολιτικής με έμφαση στην ανάγκη δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, αλλά και της περιβαλλοντικής αειφορίας.
γ.Ένα χρηματοπιστωτικό τομέα στην υπηρεσία της πραγματικής Οικονομίας.
Η κρίση στον χρηματοπιστωτικό τομέα ήταν αποτέλεσμα της αδιαφάνειας, της απορρύθμισης και των πρακτικών που επιβραβεύουν το γρήγορο κέρδος και όχι τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας από την πραγματική οικονομία.
Η θέσπιση κανόνων για τον χρηματοπιστωτικό τομέα είναι πάνω απ' όλα ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Για να επιστρέψει στην πρωταρχική του λειτουργία, την χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και για να μην χρειαστεί να πληρώσουν οι πολίτες ξανά για τη σωτηρία τραπεζών.
Η προσπάθεια αυτή έχει ήδη ξεκινήσει στην Ευρώπη, με πρωταγωνιστικό ρόλο των σοσιαλδημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων:
-Θεσπίστηκαν νέοι αυστηροί κανόνες για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα και για τα κερδοσκοπικά hedge funds. Μπαίνουν κανόνες που περιορίζουν σημαντικά την 'παντοδυναμία' των οίκων αξιολόγησης. Θεσπίζεται, με πρωταγωνιστικό ρόλο του ΠΑΣΟΚ, ο φόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών από τα πρώτα 11 κράτη-μέλη. Δρομολογείται ένα ιστορικής σημασίας βήμα, η «Τραπεζική Ένωση».
Τα βήματα που έγιναν είναι σημαντικά αλλά απομένουν πολλά να γίνουν για έναν χρηματοπιστωτικό τομέα στην υπηρεσία της πραγματικής οικονομίας.
Αγωνιζόμαστε για:
-Έναν Ενιαίο Μηχανισμό Εποπτείας, υπεύθυνο για όλες τις τράπεζες στην ΕΕ, που να λειτουργήσει το συντομότερο δυνατό ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία απευθείας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών από τον ΕΜΣ (Ενιαίο Μηχανισμό Στήριξης).
-Ένα ισχυρό πλαίσιο σε πρώτη φάση και σε δεύτερη φάση έναν ενιαίο Μηχανισμό Εγγύησης καταθέσεων, που να καλύπτει όλους τους πολίτες της ΕΕ
-Έναν ισχυρό μηχανισμό εκκαθάρισης τραπεζών και ένα ευρωπαϊκό ταμείο εκκαθάρισης ώστε να μη χρειαστεί ξανά οι κρατικοί προϋπολογισμοί και οι φορολογούμενοι να επωμισθούν το κόστος των αποτυχιών του ιδιωτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
-Διαχωρισμό των επενδυτικών από τις εμπορικές δραστηριότητες στις τράπεζες.
δ.Ενίσχυση της Δημοκρατικής Νομιμοποίησης
Καμία πολιτική και κανένα όραμα για την Ευρώπη δεν μπορεί αν γίνει πραγματικότητα αν δεν είναι ένα όραμα που το μοιράζονται και το εγκρίνουν οι πολίτες της.
Η συμμετοχή των πολιτών είναι ο μόνος τρόπος το εγχείρημα της Ευρώπης να έχει όχι μόνο την αναγκαία δημοκρατική νομιμοποίηση αλλά και οποιαδήποτε υπόσταση.
Το «έλλειμμα δημοκρατίας» που προϋπήρχε της κρίσης, διευρύνθηκε και επιδεινώθηκε σημαντικά εξαιτίας της.
Η ευρωπαϊκή συντηρητική πλειοψηφία αφοσιώθηκε στην προσπάθεια ανάκτησης της εμπιστοσύνης των Αγορών με αποτέλεσμα η Ευρώπη να χάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών!
Η κρίση μας δίδαξε ότι χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη. Αλλά μας δίδαξε επίσης ότι η πορεία εμβάθυνσης και ολοκλήρωσης δεν μπορεί να είναι επιτυχής ως μια διαδικασία «από πάνω προς τα κάτω» αλλά μόνον εάν οικοδομήσουμε μια Ευρώπη «από τους πολίτες για τους πολίτες». Σε αυτό το πλαίσιο υποστηρίζουμε:
-την αποκατάσταση και ενίσχυση της δημοκρατικής λογοδοσίας σε όλα τα επίπεδα
-είτε μιλάμε για τράπεζες και χρηματοπιστωτικούς θεσμούς, είτε μιλάμε για τη δημοσιονομική διαχείριση, τον Ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και τις κοινωνικές πολιτικές.
-την ενίσχυση του ρόλου των Εθνικών Κοινοβουλίων και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διαμόρφωση και την παρακολούθηση της υλοποίησης των
πολιτικών.
-τη διαμόρφωση ειδικών διαδικασιών για την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την έγκριση των πολιτικών που αφορούν αποκλειστικά στην Ευρωζώνη και λαμβάνονται από το Eurogroup.
-τη δημιουργία μηχανισμών και διαδικασιών δημοκρατικού ελέγχου και λογοδοσίας της/των Τρόικα.
